متن خبر: « روزنامه واشنگتن تايمز، 18 دسامبر - به‌قلم جيمز زوموالت - با انتشار اخير گزارش برآورد اطلاعات ملي (NIE ) كه توصيه مي‌كند ايران ممكن است كار تسليحات اتمي خود را در سال 2003متوقف كرده باشد، اين نويسنده در مورد گزارش اطلاعاتي كه در 1991 منتشر شد هم مطلب نوشت و اين در حالي بود كه ما به سَمتِ كويت پيش مي‌رفتيم. در آن زمان ارزيابي به اين صورت بود كه عراق يك ارتش عظيم دارد كه بين ما و اهداف ما ايستاده است.
عكسهاي هوايي نشان داد كه تعداد زيادي شبكه‌هايي از سنگرها ساخته شده است. اطلاعات از يك سري از منابع ديگر اين ارزيابي را حمايت كرد. هزاران نفر از سربازان دشمن، اين سنگرها را اشغال كرده بودند. اما از همه اين اطلاعات، يك عنصر كم بود و آن عنصرِ اطلاعاتِ انساني يا هيومينت (اطلاعاتي كه توسط انسان كسب شده باشد ) بود. يعني چيزي كه با چشمها و گوش انسانها كسب شده باشد يعني شاهدي، جاسوسي يا فراري پناهجويي كه بموقع، اطلاعاتِ لازم را برساند. ما فاقد اطلاعات خوب از سطح سربازان دشمن، از ميزان تمايل آنها براي جنگيدن و توان آنها براي جنگ و غيره بوديم كه بدون مواجه شدن با مقاومتي وارد كويت شده بودند.
چيزي كه براي تحليلگران هم نامعلوم بود؛ بسياري از سربازان عراقي در تاريكي شب صفوف ارتش را ترك كرده بودند و آنچه كه صدام به‌عنوان ام‌المعارك پيش بيني كرده بود ام‌الشكستها از آب درآمد و نيروي زميني آمريكا توانست تنها در عرض 4روز عراقيها را تارومار كنند. علم آناليز كردن اطلاعات، ناقص بود. مانند هنرهاي جديد، اطلاعات هم متأثر از برداشتهايِ شخصي بود.
زماني هست كه اطلاعات مي‌تواند فضاي روشني از نياتِ دشمن به ما بدهد. … در نمونه عمليات طوفان صحرا نيز هيچ هيومينتي(اطلاعات انساني) در دسترس نبود كه نشان دهد سطح دشمن و نيات آن چيست. در بحران موشكي كوبا نيز نياتِ دشمن، روشن بود. بنابراين ارزيابيهاي اطلاعاتي به‌عنوان يك بالانس عمل كردند و مشخص بود كه چه عناصري بايد وزن بيشتر داده شود و كدامها كمتر پرداخته شود.
بعضاً تحليلگران وزن غلطي به هيومينت مي‌دهند. در دسامبر 1941 وقتي كه ژاپنيها يواشكي به بندر مرواريد (پِرل هاربِر Pearl Harbor) آمريكا نزديك شدند، تحليلگران احساس نكردند كه جنگي نزديك است و بهاي بيشتري به مذاكرات و اعمال ديپلوماتهاي ژاپني در واشنگتن اتكا كردند كه سنگِ صلح بر سينه مي‌زدند. بنابراين حتي ممكن است هيومينتِ لازم تأمين، ولي تحليلِ اطلاعاتي ناقص باشد.
اما اكنون هم در عقب‌گردِ برآورد اطلاعات ملي در ارتباط با توانِ تسليحاتِ اتمي ايران، نگرانيهاي زيادي وجود دارد. اين ارزيابي بنظر مي‌رسد كه ابتدائاً توسط اطلاعات انساني دريافتيِ اخير تهيه شده باشد. آنچه مايه نگرانيست وزني است كه به يك تلاش ضد‌اطلاعاتي داده شده كه از طرف سپاه پاسداران (آي.آر.جي.سي) رسيده است.
اين اطلاعات انساني كه از طرف يك افسر ارشد سپاه پاسداران بنام عليرضا عسگري داده شده كه در ماه فوريه در سفري به تركيه به غرب فراري شده است. آقاي عسگري به آژانس اطلاعاتي خارجي گفت تمامي فعاليتهاي ايران در زمينه برنامه تسليحات اتمي از4سال قبل متوقف شده است. ادعاي او آنطور كه گفته شده توسط اطلاعات شنود از مقامات ايراني مطابقت داشته است.
اما بنا به تجربه‌يي كه ما از دوران جنگ سرد داشتيم نسبت به اينگونه اخبار بايد موشكافانه و دقيق برخورد كرد. ما اكنون خوب مي‌دانيم كه ريزشيها در شرايط زمانيِ بشدت بحراني و حساس كه انتخاب شده، علاوه‌بر اطلاعاتي كه از شنود در كشور مورد هدف بدست آمده ممكن است بطور فابل فهمي يك ابتكار ضداطلاعاتي باشند. ايرانيها بخوبي به موفقيت مسكو در استفاده از عوامل دوجانبه اشراف دارند و همچنين از جاسوسان شوروي كه به غرب گريختند اما تنها براي تحقق اين هدف اتحاد شوروي كه فضاي اطلاعاتي را در هم بريزند و آلوده كنند هم خوب آگاهند كه نيت شوم مسكو بود.
نقش يك چنين عامل دوجانبه‌يي همچون نوشِنكو (Noshenko) يك معما باقي مانده است. فرار او در زماني حسابشده به آمريكا مدتها يك دروغپراكني و ردگم كني نقش مسكو محسوب مي‌شد.… مشابه همين موضوع، انتخابِ زمان فراري شدن آقاي عسگري بايد مورد سؤال قرارگيرد چرا كه او درست در زماني كه ايرانيها فهميدند كه حتي متحدين اروپايي آمريكا هم كاسه صبرشان از دست رژيم در زمينه اتمي بسر آمده است و مي‌خواهند تحريمهاي اقتصادي شديدتري را در نظر بگيرند به فكر فرار به غرب افتاد. پذيرفتن كور كورانه ادعاهاي عسگري برخوردي خيالپردازانه با تحليل گزارش جامعه اطلاعاتي مي‌باشد.
علاوه براينها، نسبت به تجربه و انگيزه تحليلگران آمريكا كه دست‌اندركار اين گزارش بوده‌اند نيز جاي نگرانيهاي زيادي هست. بنا به گزارش نيوزماكس(Newsmax) اين گزارش توسط تحليلگران غيرمجرب سياسي و اطلاعاتي تهيه شده كه به‌عنوان فعالان حزب دموكرات آمريكا ارزيابي مربوطه را سياسي كردند. بنابراين يا تمايلات سياسي آنها بوده يا اينكه بي‌تجربگي آنها بوده كه به نقايص متعدد گزارش برآورد اطلاعات ملي منجر شده است.
اول اينكه آنها به اطلاعات انساني اتكا كردند كه توسط آژانسهاي اطلاعاتي آمريكا چك نشده بود. دوم اينكه همانطور كه مورد اشاره عليرضا جعفرزاده كارشناس ايراني بوده؛ آنها نتوانستند روي اَعمال آي.آر.جي.سي(سپاه ) متمركز باشند كه بازوي نظامي است كه ابتدائاً توسط خود آيت… روح‌الله خميني در 1979 تشكيل شد تا از انقلاب اسلامي حفاظت و آن را به بيرون صادر كند. آقاي جعفرزاده كه اولين بار وجود برنامه تسليحات اتمي ايران را فاش ساخت گزارش داده است كه سپاه پاسداران كليدهاي برنامه تسليحات اتمي ايران را در دست دارد.
رهبران آي.آر.جي.سي كه كه دانشمندان اتمي هم هستند در همكاري با دانشگاههاي ايران مي‌باشند و بطور كامل به اين كه آرمانشان هست كه تا اين حد مسلح و مجهز باشند متعهد هستند. اما گزارش جامعه اطلاعاتي به ميزان كمي به سپاه پاسداران اشاره كرده است.
سوم اينكه پذيرفتن ادعاهاي برنامه تسليحات اتمي ايران در 2003 از آقاي عسگري با خريدهاي ايران در دو سال بعد از آن در تناقض آشكار است. دو سال قبل از آن ايران از كره شمالي 18موشك دوربرد بي‌.ام-25 خريداري كرد كه سيار هستند و مي‌توانند كلاهكهاي اتمي را حمل كنند. يك گزارش نگران كننده بعد از انتشار گزارش جامعه اطلاعاتي نيز حاكيست كه ايران تلاش كرده در ماه اخير بطور سري اورانيوم را از بوليوي و البته از طريق كانالهايي كه مرد قدرتمند ونزوئلا هوگو چاوز در اختيار گذاشته بود تهيه كند. …
آقاي احمدي‌نژاد يك مؤمن است كه بارها به صراحت گفته است كه خواهان پاك كردن آمريكا و اسراييل از روي نقشه است بنابراين ترديدي نبايد باشد كه او براي كسب تسليحات اتمي متمركز است تا بهتر بتواند تهديداتش را پيش ببرد. بنابراين با چنين زمينه‌يي از نيات اعلام شده ايران براي نابودي ما و ارزيابيهاي زيرسؤال اطلاعات آمريكا و همچنين با توجه به انتخاب زمان پناهنده شدن آقاي عسگري و همچنين بي‌تجربگي و انگيزه‌هاي تحليلگرانِ تهيه اين گزارش جامعه اطلاعاتي ما چطور به خود اين جرأت را مي‌دهيم كه با پذيرش كوركورانه اين برآورد، دنيايي را به مخاطره اندازيم؟
در موارد قبلي آمريكا توانسته است از عواقب ارزيابيهاي اطلاعاتي غلط طفره برود اما اگر راجع به ايران به خطا برويم جبرانش ديگر به آنصورت نخواهد بود. بنابراين تنها ارزيابي كه ما مي‌توانيم بپذيريم همان است كه از طريق بازرسيهاي قابل چك و تأييد باشد كه در مورد برنامه تسليحات اتمي تهران صورت گيرد كه در عمق زير سطح زمين نگهداري مي‌شود گرچه به‌ظاهر نياتي صلح‌آميز را ادعا مي‌كند.»